101 Wijntermen: Wegwijs in de wereld van de Wijn

10-03-2019

101 Wijntermen en betekenis

101 Wijntermen: Wegwijs in de wereld van de Wijn

Wijntermen: het lijkt soms wel alsof ze in ‘de wijnwereld’ een andere taal spreken. Wijnjargon noemen ze dat. En je komt het overal tegen: op het etiket, op de menukaart en tijdens het proeven. Maar wat betekenen die wijntermen eigenlijk?

101 Wijntermen en hun betekenis

De meeste wijntermen ken je waarschijnlijk wel, maar misschien is de betekenis niet altijd helemaal duidelijk. Zo is een wijn die wordt omschreven met kattenpis niet slecht. Sterker nog, er zijn mensen die er dol op zijn! En als je een etiket leest, weet je dan wat alle benamingen betekenen? Wat is een Blush wijn? En als er een wijn wordt beschreven in een restaurant als ‘aards’, weet je wat je dan kunt verwachten? In dit overzicht van 101 wijntermen lees je de betekenis van de meest gebruikte wijntermen. Ben je ergens een wijnterm tegengekomen die hier niet tussen staat? Laat het me weten in de comments! Op het etiket kan je overigens ook de naam van de druif tegenkomen waar de wijn van gemaakt is.  Daar lees je meer over in de 25 bekendste druivensoorten.

Compleet wijntermen overzicht in duidelijke taal

101 Wijntermen in 1 overzicht, mét een duidelijke omschrijving in gewone mensen taal. Met zoveel wijntermen is het overzicht toch al snel een beetje kwijt. Klik daarom op het woord waar je naar op zoek bent in het onderstaande wijntermen overzicht en navigeer direct naar de betekenis. 

101 Wijntermen woordwolk

Wijntermen overzicht

Wijntermen betekenis

1. Aards

Wijn aroma dat doet denken aan aardse geuren. Het is het tegenovergestelde van een "fruitig" aroma. Aardse aroma’s kunnen zijn:

  • Bos
  • Champignons
  • Herfst bladeren

Herfstbladeren. Champignons. Klinkt misschien niet echt lekker, maar wijn met een aards aroma kan echt heerlijk zijn. Vaak gaat het dan om oudere, rode wijnen zoals Chianti of Sangiovese. 

 

2. Ademen

Ook wel karafferen genoemd. Vooral jonge kwaliteitswijnen worden hier beter van. Bij karafferen schenk je de wijn in een bredere karaf om hem maximaal in contact te laten komen met zuurstof. Ze worden zachter en de aroma’s komen meer naar voren. Ademen of karafferen wordt vaak verward met decanteren. Ondanks dat dit er wel op lijkt is decanteren toch iets totaal anders.

 

3. Afdronk

De nasmaak van wijn. Wat blijft er van de wijn over nadat je een slokje hebt genomen? Is de smaak meteen weg? Bij een goede afdronk geniet je nog zo'n 10 seconden na van de indrukken die de wijn heeft achtergelaten. 

 

4. Alcohol

Zonder alcohol natuurlijk geen wijn! Alcohol ontstaat doordat suiker vergist tijdens het fermentatieproces. Er ontstaat dan wijn. Hoe meer suiker zich omzet in alcohol, hoe meer alcoholpercentage in de wijn. Alcoholpercentages variëren van lichte wijnen met 5,5% tot stevige jongens van 20%. Alcohol is 1 van de 4 smaakkenmerken van wijn. De andere zijn suikers, zuren en tannine.

 

5. AOC – Appellation d'Origine Contrôlée

De hoogste Franse kwaliteitsaanduiding voor wijn. De aanduiding kan je vinden op het etiket en staat garant voor de kwaliteit van de wijnen uit een bepaald gebied. De regelgeving omvat bijvoorbeeld:

  • De productiemethode
  • Toegestane druivenrassen
  • Maximale opbrengst

Het is echter niet zo dat alle AOC wijnen ook gegarandeerd lekker zijn. 

 

6. Aroma

Wat je ruikt in de wijn. Er zijn wel honderden verschillende aroma’s te ontdekken. De meest opvallende aroma’s zijn misschien wel kattenpis (Sauvignon Blanc) en petrol (Riesling). Een aromawiel kan je helpen om het herkennen van deze aroma’s makkelijker te maken.

 

7. Balans

Als er een mooi evenwicht is tussen alcohol, suikers, tannine en zuren noem je de wijn in balans.

 

8. Barolo

Wordt ook wel de wijn der koningen en de koning der wijn genoemd. Barolo is een wijn uit het gebied Piemonte in Noord Italië en wordt gemaakt van de Nebbiolo druif. De wijn is rood, krachtig en complex. Barolo moet lang rijpen voordat je hem kunt drinken. Gemiddeld zo’n 10 jaar. Even wachten dus voordat je kunt genieten van deze koning der wijnen. Opties voor minder lang wachten en ook een iets vriendelijker prijskaartje zijn Barbaresco en Nebbiolo Langhe. 

 

Wijntermen betekenis Barolo

9. Barrique

Frans voor ‘vat’, in de wijnwereld wordt hiermee een houten vat bedoeld. Wijnen die op houten vaten hebben gerijpt krijgen daar geweldige aroma’s van, zoals:

  • Vanille
  • Chocola
  • Boter
  • Kokos
  • Karamel

10. Boterig

Een omschrijving van een wijnaroma van vaak witte wijn die houtrijping heeft gehad. Er zijn bijvoorbeeld ‘dikke Chardonnays’ die heel boterig zijn, zoals Meurseult. De boterigheid kan extra worden aangezet door de wijn een tweede keer te laten vergisten, waardoor het scherpe appelzuur wordt omgezet in het zachtere melkzuur.

 

11. Blanc de Blanc

Betekent ‘Wit van Wit’ en kan je terugvinden op het etiket van Champagnes die van 100% Chardonnay druiven gemaakt zijn. De meeste Champagnes worden namelijk gemaakt van een mix van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. De laatste twee zijn blauwe druiven! 

 

12. Blanc de Noir

Betekent ‘Wit van Zwart’, maar staat voor witte wijn gemaakt van blauwe druiven. Deze wijnterm werd vooral gebruikt om Champagnes gemaakt van Pinot Noir of Pinot Meunier te beschrijven, maar wordt nu ook gebruikt voor niet mousserende witte wijn van blauwe druiven. Hoe je witte wijn van blauwe druiven maakt? Door de schillen van de blauwe druiven (waar de kleurstof in zit) niet mee te laten weken tijdens het vinificatie proces.

 

13. Blend

Het resultaat van het mengen van twee wijnen. Verrassend genoeg gebeurd dit meestal pas na gescheiden fermentatie, of zelfs na de rijping. Bekende ‘Blends’ zijn Bordeaux wijnen. Een blend wordt ook wel Assemblage genoemd, en wordt gebruikt om de aroma’s van afzonderlijke wijnen samen beter te laten zijn dan de afzonderlijke wijn alleen. 

 

14. Blush wijn

Eigenlijk is dit gewoon rosé. Een roze of zalmkleurige wijn gemaakt van blauwe druiven. De schillen worden uit de most verwijderd voordat er meer kleur aan de wijn kan worden gegeven. Bij rosé worden de schillen zo’n 3 dagen mee vergist, bij een Blush wijn hebben we het eerder over uren. 

 

15. Bodega

Letterlijk vertaalt ‘wijnkelder’ maar hier wordt het Spaanse wijnhuis mee bedoeld die de wijn gemaakt heeft. 

 

16. Body

Body is een indicatie van de structuur en de dikte van een wijn. We hebben het dan over het gevoel wat de wijn in de mond geeft, hoe zwaar die in de mond voelt. Een wijn heeft een lichte, medium of volle body. Body staat dus niet voor hoe krachtig van smaak de wijn is! 

 

17. Boeket, Bouquet

Een wijnterm die verwijst naar het geheel van complexe aroma's in oude wijnen.

 

18. Bordeaux

Een gebied in Zuidwest-Frankrijk dat nog steeds wordt beschouwd als 1 van de grootste wijn producerende regio's ter wereld. Bordeaux heeft meer dan 12 subregio’s waar voornamelijk rode wijnen worden geproduceerd van Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc. De meest bekende Bordeaux wijnen zijn Petrus en Liber Pater. Een flesje Petrus kost al snel €5000,-. 

 

19. Botrytis Cinerea 

Edele rotting. Een gunstige schimmel die ervoor zorgt dat druiven verschrompelen en suikers zich concentreren in de druif. Wijnmakers maken van deze druiven uitzonderlijk zoete en zachte wijnen. Bekende Botrytis wijnen zijn Sauternes, Tokay en Duitse Beerenauslese.

 

20.   Brut

Een Franse wijnterm die wordt gebruikt om de droogste champagnes en andere mousserende wijnen te beschrijven. 

Wijntermen betekenis Botrytis Cinerea Edele rot

 

21. Cava

Spaanse mousserende wijn gemaakt volgens de Méthode Traditionnelle van de druiven Xarello, Macabeo en Parellada.

 

22. Cépage

Wijnterm voor blend of assemblage, een wijn gemaakt van meerdere druivenrassen. Een monocépage is een wijn gemaakt van 1 druivensoort. 

 

23. Chateau

Letterlijk vertaald ‘kasteel’, een Franse wijnterm voor het wijnhuis waar de wijn gemaakt is. Er zijn geen wettelijke regels voor het gebruik van Château, dus het kan voorkomen dat het kasteel in kwestie niet bestaat…

 

24. Chablis

Een stad en wijngebied ten oosten van Parijs. Hier worden wereldwijd bekende Chardonnay wijnen gemaakt, beroemd vanwege zijn frisse mineralen. Chablis is misschien wel de meest bekende Chardonnay.

 

25. Chambreren

Wijnterm voor het op kamertemperatuur brengen van rode wijn. Chambreren komt van ‘chambre’, het Franse woord voor kamer. 

 

26. Champagne

Een mousserende wijn uit Frankrijk. Mousserende wijnen mogen alleen Champagne heten als ze uit de streek Champagne komen en volgens de Méthode Champenoise gemaakt zijn van de druiven Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier.

 

27. Chaptaliseren

Het toevoegen van suiker aan gistende druiven om een hoger alcoholpercentage te krijgen. De wijnterm is vernoemd naar Comte Chaptal, een minister onder Napoleon, die de methode uitgevonden heeft. In Europa is dit alleen in koude klimaten toegestaan, zoals Duitsland. 

 

28. Chianti

Prachtige wijnstreek in Toscane waar hele bekende, fruitige rode wijn gemaakt wordt van voornamelijk Sangiovese druiven. 

 

29. Classico

De wijnterm Chianti Classico op het etiket omvat het oudste en meest authentieke gebied in de Chianti-regio. Chianti Classico strekt zich uit tussen Florence en Siena. Dit betekent niet dat de wijn beter is, alleen dat het uit een 'klassiek' wijnbouwgebied komt.

 

30. Crémant

Een goed alternatief voor Champagne. Crémant is ook een mousserende wijn die volgens de Méthode Traditionnelle gemaakt is, maar dan uit andere gebieden in Frankrijk (of daarbuiten). 

 

31. Crianza

Een Spaanse wijnterm voor een wijn die minstens 6 maanden en maximaal 2 jaar op eikenhouten vaten is gerijpt.

 

Wijntermen betekenis Crianza

32. Cru

Als je ‘Cru’ op een wijnetiket ziet staan, is het hoogstwaarschijnlijk één van de beste wijnen die Bordeaux, Frankrijk te bieden heeft. Ter gelegenheid van de Parijse Wereldtentoonstelling in 1855 werd er naast de al bestaande AOC classificatie, een lijst opgesteld met dé 61 topwijnen uit de Bordeaux, onderverdeeld in 5 klassen. Dit werd de Classification des Grands Crus Classés du Medoc. Om nu nog een Cru toegekend te krijgen is bijna onmogelijk. Wél kent de Franse regering de wijnterm Cru Bourgeois toe aan nieuwe topwijnen. 

 

33. Decanteren

Het voorzichtig overschenken van oudere wijnen in een hoge, smalle karaf. Oudere wijnen hebben vaak wat bezinksel in de fles, wat niet lekker is om te drinken. Met decanteren kan je de wijn van het bezinksel scheiden. De wijn komt door voorzichtig schenken en de smalle karaf met minder zuurstof in aanraking. Dit is dus niet hetzelfde als karafferen.

 

34. DOC - Denominación de Origen Calificada

De hoogste kwalificatie voor Spaanse wijnen. De eisen voor DOC komen overeen met die van AOC in Frankrijk. Alleen Rioja en Priorato hebben in Spanje DOC status. Daarnaast voert Spanje nog een tweede kwalificatie, de DO – Denominación de Origen, de wijnen die hieronder vallen voldoen aan bijna dezelfde eisen als de DOC. 

 

35. DOCG - Denominazione di Origine Controllata e Garantita

De hoogste kwalificatie voor Italiaanse wijnen. Komt overeen met de Spaanse DOC en Franse AOC. Een bekende DOCG wijn is de Barolo. Net als Spanje voert Italië nog een twee kwalificatie, de DOC, die aan bijna dezelfde eisen moet voldoen. 

 

36. Dosage

Een belangrijke wijnterm voor mousserende wijnen gemaakt volgens de Méthode Traditionnelle. Dosage is de hoeveelheid suiker die wordt toegevoegd aan de wijn.

  • Brut Nature: Geen suiker toegevoegd. Erg droog.
  • Extra-Brut: Minder dan 6 gram suiker per liter toegevoegd.
  • Brut: Tussen de 6 en 12 gram suiker per liter toegevoegd.
  • Extra Sec: Tussen de 12 en 20 gram suiker per liter toegevoegd.
  • Sec: Tussen de 17 en 35 gram suiker per liter toegevoegd.
  • Demi-Sec: Tussen de 35 en 50 gram suiker per liter toegevoegd.
  • Doux: Meer dan 50 gram per liter toegevoegd. Erg zoet.
Wijntermen betekenis Domaine

37. Domaine

Een wijnterm die vaak gebruikt wordt voor een wijnhuis, vooral in de Bourgogne. 

 

38. Droog

Technisch een wijn met niet meer dan 0,2 procent ongegiste suiker. In de praktijk een smaak of mondgevoel die het tegenovergestelde is van zoet.

 


39. Edele rotting

Een onsmakelijke wijnterm voor het vinificatieproces waarbij de schimmel Botrytis Cinerea zeer smakelijke dessert wijnen oplevert! 

 

40. Eiswijn

Een wijn gemaakt van bevroren druiven. Duitsland, Oostenrijk en Canada zijn toonaangevende ijswijnproducenten.

 

41. Fermentatie

Het proces waarin druivensap verandert in wijn omdat suiker wordt omgezet in alcohol.

 

42. Filmend

Een wijnterm om het gevoel dat wijn in je mond geeft te benoemen. Een filmend mondgevoel is een vol, romig, gevoel. Het voelt als het ware als een ‘laagje’ in je mond. Een filmend mondgevoel wordt vaak geassocieerd met aroma’s als boter. Wijnen die een filmend mondgevoel hebben zijn bijvoorbeeld houtgelagerde Chardonnays. Filmend is het tegenovergestelde van een strak mondgevoel.

 

43. Flesrijping

Na het bottelen gaat de ontwikkeling van smaak door. Dit noem je flesrijping. De tannine en zuren gaan met elkaar reageren, waardoor de wijn zachter kan gaan smaken. Ook kan een wijn minder houtgelagerde aroma’s krijgen van flesrijping. 

 

44. Flûte

Het wijnglas dat iedereen kent als het glas waar mousserende wijn uit gedronken wordt. Maar wist je dat een flûte niet persé het meest geschikte glas is om een mousserende wijn uit te drinken? Ga maar na, ruiken is heel belangrijk om goed te kunnen proeven, en hoe krijg je je neus in dat glas tijdens het proeven? Wat dan wel het goede glas is? Dat verschilt per wijn, en de finesse van de bubbel. Maar dit is een goede optie voor de meeste kwaliteitswijnen. 

 

Wijntermen betekenis Flute

45. Gist

Organismen die enzymen afgeven die het fermentatieproces op gang brengen. Heel belangrijk: want zonder gist geen wijn!

 

46. Grand Cru

Franse wijnterm voor 'geweldige oogst' van de allerbeste wijngaarden. Zie ook Cru.

 

47. Gran Reserva

Spaanse wijn met een lange houtrijping. Hoe lang een wijn houtrijping heeft gehad herken je aan de volgende etikettentaal:

  • Sin Crianza of Joven: geen houtlagering.
  • Crianza: minstens 6 maanden en maximaal 24 maanden houtlagering.
  • Reserva: minimaal 3 jaar waarvan minimaal een jaar op eikenhouten vat.
  • Gran Reserva: minimaal 5 jaar waarvan 2 jaar op eikenhouten vat.

48. Haut

Franse wijnterm voor ‘hoog’. Hoog als in hoge kwaliteit én hoge altitude. Zo is de Medoc opgedeeld in de Bas-medoc (laag) en de Haut-Medoc (hoog). Uit de Haut-Medoc, wat hoger gelegen ligt, komen de AOC wijnen, die tot de mooiste ter wereld gerekend worden.

 

49. Hectare

Een hectare is 10.000m². Hierin wordt aangegeven hoeveel grond een wijngaard heeft. In Nederland hebben we nu zo’n 200 hectare aan wijngaarden. In vergelijking: In heel Europa hebben we zo’n 3,2 miljoen hectare aan wijngaardenWat goed is voor 45% van de wijngaarden wereldwijd. Frankrijk heeft alleen al zo’n 800.000 hectare. Fun fact: China heeft sinds 2012 meer hectare aan wijngaarden dan Frankrijk, maar Frankrijk maakt op minder hectare meer wijn. China produceert zo’n 11 miljoen hl, en Frankrijk 50 miljoen hl.

Wijntermen betekenis houtrijping

50. Hout (gerijpt)

Als een wijn hout heeft gehad, bedoelen we dat een wijn gerijpt is op eikenhouten vaten. Door wijn op hout te laten rijpen voeg je smaak, aroma's, structuur en tannine toe. Dit levert hele fijne wijnen op. Denk aan romige, houtgelagerde Chardonnays en stevige, maar zachte Tempranillo's.  De tannine zorgt naast extra structuur ook voor extra houdbaarheid. De intensiteit en de smaak die een eikenhouten vat afgeeft aan een wijn kan je beïnvloeden. Zo kan je kiezen voor: 


  • Grote of kleine vaten - hoe kleiner, hoe meer smaak
  • Nieuwe of gebruikte eikenhouten vaten - nieuwe geeft meer smaak
  • Roosteren of toasten van eikenhouten vaten - het 'branden' van vaten geeft extra aroma's en smaak

Er zijn vaten van Frans en Amerikaans eikenhout, die beide hun eigen smaak aan de wijn geven.

Frans eikenhout geeft aroma’s van:

  • donkere chocola
  • koffiebonen
  • sigarenkistjes

Amerikaans eikenhout neigt meer naar:

  • vanille
  • kokos
  • zoete specerijen

Amerikaans eikenhout geeft over het algemeen ook een uitbundiger aroma af. 

 

51. Jerobaum

Mega wijnfles van 3 liter. 

 

52. Kabinett

Een Duitse wijnterm op het etiket van een kwaliteitswijn. Zij waarderen hun wijnen aan de hand van de hoeveelheid restsuiker in de wijn. Van droog tot zoet heb je: 

  • Kabinett - droog
  • Spätlese - nog steeds droog, maar iets zoeter
  • Auslese – Iets zoet
  • Beerenauslese – zoet/dessertwijn
  • Trockenbeerenauslese – geconcentreerde, zoete dessertwijn

53. Karafferen

Hierbij schenk je de wijn in een bredere karaf om hem maximaal in contact te laten komen met zuurstof. Vooral jonge kwaliteitswijnen worden hier beter van. Ze worden zachter en de aroma’s komen meer naar voren. Dit wordt ook wel eens ‘de wijn laten ademen’ genoemd. Ademen of karafferen wordt vaak verward met decanteren. Ondanks dat dit er wel op lijkt is decanteren toch iets totaal anders. 

 

54. Kattenpis

Een wijnaroma dat veel mensen herkennen in de geur van Sauvignon Blanc. Deze wijn heeft veel frisse groene geuren, zoals limoen, gemaaid gras, groene appel en buxus. En dus, volgens vele wijnproevers, een vleugje kattenpis. Uit warmere klimaten, zoals Nieuw-Zeeland, is de Sauvignon Blanc wat uitbundiger met aroma’s van passievrucht en tropisch fruit. 

Wijntermen betekenis Kattenpis

Wijntermen betekenis Kurk

55. Kurk

Schimmelige kelders, natte hond en muffe dweilen. Dat zijn de aroma’s die kurk met zich meebrengt. We hebben het over de wijnfout kurk. Kurk wordt veroorzaakt door de schimmel Trichloranisole, ook wel TCA, en komt voor in kurk. Ja, de kurk waar de wijnfles mee afgesloten is. Het is overigens niet zo dat een wijnfles die is afgesloten met een schroefdop, geen kurk kan hebben. Wijnvaten worden immers ook afgesloten met kurk. Niet iedereen is het erover eens hoeveel wijnflessen er besmet zijn met de TCA schimmel. Als je kurk en wijnproducenten moet geloven, varieert het tussen de 1 en 2%.  Als je andere studies moet geloven is het eerder 7%. 


56. Landwijn

Europese wijn die wél uit een bepaald geografisch gebied komt, maar niet aan de voor dat gebied geldende regels voldoet om een titel of kwaliteitsaanduiding te verdienen. Landwijn wordt ook wel Vin de Pays genoemd. Veel van de wijn die in Nederland gedronken wordt is Landwijn. 

 

57. Maceratie – of Macération Pelliculaire

Wijnterm voor schilweking. De druiven worden enkele uren voor vergisting in contact gehouden met de schil. In de schil zitten veel kleur- en smaakstoffen. Deze techniek geeft meer smaak en kleur aan voornamelijk witte wijn. Niet te verwarren met Macération Carbonique. Normaal worden druiven gekneusd, waarna de druiven gaan gisten. Bij Macération Carbonique worden de druiven in een grote stalen tank gestopt, zonder dat ze zijn gekneusd en ontsteelt. De tank wordt dan afgesloten en ingespoten met koolzuurgas. Door het gewicht van de andere druiven zullen er toch een paar openbarsten waarna de gisting op gang komt. Door de temperatuur (18°) en het koolzuurgas worden de aromastoffen optimaal opgenomen in het sap. Deze manier van wijn maken levert gemakkelijke, kort na de oogst te consumeren wijnen. 

 

Wijntermen betekenis Magnum

58. Magnum

Een grote wijnfles van 1.5 liter. Ter vergelijking: in een standaard wijnfles zit 0,75 liter. 

 

59. Malolactische fermentatie 

Melkzuurgisting. Na de eerste noodzakelijke alcoholische vergisting bevindt zich nog wat appelzuur in de wijn. Deze komen van nature al in de druiven voor. Appelzuren zijn wat pittig. Door een tweede gisting op gang te brengen, worden deze zuren omgezet in zachtere melkzuren.


 De wijn wordt voller en romiger en krijgt zuivel aroma’s. In warme gebieden wordt deze fermentatie vaak achterwege gelaten. 

60. Medoc

Belangrijkste wijngebied in de Bordeaux streek. Een paar van de meest gerenommeerde wijnhuizen daar zijn:

  • Saint-Estèphe
  • Pauillac
  • Margaux

61. Méthode Champenoise en Méthode Traditionnelle

De manier om Champagne te maken via een tweede vergisting op fles. Aan normale wijn wordt een beetje ‘liqueur de tirage’, een mengsel van suiker en gist, toegevoegd. In de fles ontstaat koolzuurgas. Het koolzuurgas kan echter geen kant op, en veroorzaakt druk in de fles. Die druk kan wel oplopen tot zo’n 5-6 bar. Het koolzuurgas lost dan langzaam op in de wijn. Dit kan wel tot enkele maanden duren. Het gistbezinksel wordt dan uit de fles gehaald, waarna de, nu mousserende wijn, overgestoken wordt op zijn uiteindelijke fles. Een kurk kan wel met 60km per uur uit een fles schieten. Daarom wordt de fles afgesloten met een muselet, om de kurk op zijn plek te houden. Deze manier mag trouwens alleen in Champagne Methode Champenoise genoemd worden. In andere delen van het land en de wereld wordt het ‘Méthode Traditionnelle’, Metodo Classico of Cap Classique genoemd.

 

62. Mondgevoel

Hoe een wijn aanvoelt in de mond. Een wijn kan filmend zijn, of strak. Een filmende wijn is een volle, ronde of rijpe wijn. Een strakke wijn is fris en heeft hoge zuren. 

 

63. Most

De gekneusde druiven inclusief schillen, steeltjes en pitten die aan het begin staan van het fermentatieproces. 

 

64. Muselet

Het kapje van ijzerdraad wat op mousserende wijn flessen wordt aangebracht om de kurk aan de fles vast te klemmen. De muselet is uitgevonden in 1844, door Dr. Jules Guyot. Hij werkte toen voor het wijnhuis Jacquesson in Champagne. Daar vond hij ook een nieuw systeem uit om de takken van de wijnstok te geleiden. Dit systeem wordt nog steeds gebruikt en heet het système Guyot.

 

65. Nieuwe wereld

De wijnlanden die niet van oudsher wijn maakten, zoals Frankrijk. De bekendste nieuwe wereld wijnlanden zijn: 

  • Chili
  • Argentinië
  • VS, met name Californië
  • Zuid-Afrika
  • Australië
  • Nieuw-Zeeland
Wijntermen betekenis Nieuwe Weereld

Zij maken nu zo’n 500 jaar wijn. Er werd altijd gedacht dat wijnen uit de nieuwe wereld minder waren dan die van de oude wereld. Dit veranderde echter op de historische blinde wijnproeverij van Parijs in 1976, ook wel bekend als ‘het Oordeel van Parijs’. 

Wijntermen betekenis Nieuwe Wijnwereld

Deze proeverij werd gehouden aan de prestigieuze wijnschool L'Academie du Vin, in het hart van Parijs. Tot grote woede van de Fransen wonnen de Californische wijnen het van de Franse. Sindsdien spelen de nieuwe wijnwereld landen een serieuze rol in de wijn wereld. 

 

Fun fact: Wist je dat wijnflessen met dieren op het etiket beter verkopen? De nieuwe wereld wijnlanden ontdekten dit in 2006. Ze sprongen er snel op in, en gingen massaal wijn maken met dieren op het etiket. Dus, zie je een dier op een etiket pronken? Grote kans dat het er één uit de nieuwe wereld is! Natuurlijk waren er wel wijnmakers uit Europa die volgden. De meesten hielden echter vast aan de meer traditionele etiketten. Op het etiket van een fles met kwaliteitsbenaming zul je sowieso niet snel een dier ontdekken. 

 


66. Oenoloog

Dit is een wijntechnicus die de wetenschappelijke studie Oenologie heeft afgerond. Een oenoloog kan werken in de wijngaard en in de wijnkelder. Niet te verwarren met vinoloog.

 

67. Op dronk

Wijnterm die aangeeft dat een kwaliteitswijn voldoende gerijpt is en klaar is om te drinken.

 

68. Oude wereld

De klassieke wijnlanden in Europa, voornamelijk Frankrijk, Spanje, Italië en Duitsland. Hier wordt al zo’n 7000 jaar kwaliteitswijn gemaakt. Deze landen moeten voldoen aan allerlei regelgeving en kennen veel kwaliteitsbenamingen. De oude wereld stond daarom garant voor kwaliteitswijnen. De nieuwe wijnwereld bleek echter ook heel goed in staat kwaliteitswijnen te maken, en haalde de oude wereld in op gebied van marketing en logistiek. Ze konden sneller inspelen op marktbehoeftes zonder traditionele regelgeving in acht te nemen. De oude wijnwereld is nu van de eerste schrik bekomen en weet zich sneller aan te passen, en in de nieuwe wijn wereld worden juist nu meer regels ingevoerd om de kwaliteit van wijnen te waarborgen. 

 

69. Oxidatie

Een wijnfout. De wijn is hier teveel in aanraking geweest met zuurstof waardoor deze is gaan bederven. 

 

70. Petrol

Een petroleumachtig wijnaroma wat geassocieerd wordt met Riesling. De petrolgeur is het resultaat van het afbreken van een anti-oxidant in de schil van de Riesling druif, en kan na enige jaren ouderen naar voren komen. Deze geur tovert een lach op het gezicht van menig Riesling fan. Er zijn ook mensen die menen dat deze geur niet bij Riesling hoort, maar die spreken dan eigenlijk over UTA. Een fout, secundair aroma, dat chemisch ruikt en voornamelijk voorkomt in jonge Rieslings.

 

71. Primaire aroma’s

Deze aroma’s ontstaan in de druif zelf en zijn vaak in te delen in fruitig, floraal, vegetaal en mineraal. Je kunt de druivenrassen herkennen aan de typische primaire aroma’s kenmerkend voor die druif. Voorbeelden van primaire aroma’s zijn:

  • Tijm
  • Groene paprika
  • Cassis
  • Passievrucht
  • Perzik
Wijntermen betekenis Primaire Aroma's

72. Priorat

Ten onrechte de minder bekende wijnstreek van de 2 kwaliteitswijnstreken in Spanje. Uit Priorat komen hele indrukwekkende, rode wijnen van voornamelijk Cabernet Sauvignon en Garnacha. 

 

73. Prosecco

De bubbel uit Italië, kan gemaakt worden via de Méthode Traditionnelle, maar ook volgens andere methoden zoals koolzuur inspuiting. Kijk op de fles naar de DOCG kwaliteitsaanduiding, dan weet je dat je een goede hebt!

 

74. Reserva

Spaanse wijn met een lange houtrijping. Een Reserva heeft minimaal 3 jaar gerijpt waarvan minimaal een jaar op eikenhouten vat. Zie ook Gran Reserva.

 

75. Restsuiker

De hoeveelheid suiker die na de alcoholische vergisting overblijft in de wijn. 

 

76. Rioja

1 van de 2 kwaliteitswijnstreken in Spanje. Bekend van zijn warme Tempranillo wijnen met aroma’s van aardbei, gestoofd fruit en vanille. 

 

77. Rosé

Een frisse, zomerse wijn gemaakt van blauwe druiven met een roze kleur. De schillen worden uit de most verwijderd voordat er meer kleur aan de wijn kan worden gegeven. Bij rosé worden de schillen zo’n 3 dagen mee vergist.

 

78. Sancerre

Een gebied in de Loire-vallei vlak onder Parijs dat vooral bekend staat om zijn wijnen gemaakt van Sauvignon Blanc. Sancerres zijn wereldwijd bekende Sauvignon Blanc wijnen die op de wijnkaart van menig luxe restaurant mogen pronken. 

 

79. Schilweking

Ook wel Macération Pelliculaire. De druiven en schillen weken gezamenlijk zo’n 4 tot 12 uur tot vergisting. In de schil zitten veel kleur- en smaakstoffen. Deze techniek geeft meer smaak en kleur aan voornamelijk witte wijn.

 

Wijntermen betekenis Secundaire aroma's

80. Secundaire aroma’s

Aroma’s die in de wijn komen tijdens de vergisting en rijping. Een wijnmaker doet zijn uiterste best om deze aroma’s te verkrijgen. Voorbeelden van secundaire aroma’s zijn:

  • Fruitig: ananas, banaan
  • Kruidig: peper
  • Zuivelachtig: boter, gist
  • Nootachtig: amandel
  • Houtachtig: vanille, ceder

Door rijping komen primaire aroma’s tot leven. Hout- en nootachtige aroma’s komen in de wijn door houtrijping en zuivelachtige aroma’s kunnen door een tweede gisting in de wijn komen. 

 

81. Sommelier

Een wijnkelner in een restaurant. Hij of zij kan je alles vertellen over de wijnen op de wijnkaart. 

 

82. Spätlase

Een Duitse wijnterm op het etiket van een kwaliteitswijn. Zij waarderen hun wijnen aan de hand van de hoeveelheid restsuiker in de wijn. Spätlese valt nog onder de droge wijnen. Zie ook Kabinett. 

 

83. Strak

Een wijnterm om het mondgevoel te omschrijven. Strak is het mondgevoel passend bij frisse wijnen met een hoge zuurgraad. Is een beetje stroef en samentrekkend, zoals bij het eten van citroen.

 

84. Suiker

Komt van nature voor in de druif. Doordat suiker zich omzet in alcohol kan wijn gemaakt worden. In de uiteindelijke wijn zorgt suiker ook voor een mate van zoetheid. Een goede wijn heeft een mooie balans tussen alcohol, suiker, tannine en zuren. 

 

85. Supérieur

Wijnen met meer dan 15% alcohol. Deze term zegt niets over de kwaliteit. 

 

86. Sur Lie

Wijnterm voor gistopvoeding. Wijnen die Sur Lie zijn opgevoed, zijn in contact gebleven met de (nu dode) gisten die voor het alcoholproces zorgden. De wijnen worden direct uit het vergistingsvat gebotteld. Deze wijnen hebben een heerlijk romig en zacht boterige smaak.

 

87. Tannine

Komt van nature voor in de druif en zorgt voor de structuur en houdbaarheid van wijn. Tannine zit voornamelijk in de steeltjes en pitten, hoe meer steeltjes en pitten je mee laat vergisten, hoe meer tannine in de wijn. Tannine herken je door een licht samentrekkend gevoel in de mond, dat doet denken aan het gevoel dat je krijgt bij het drinken van koude thee. Dit wordt veroorzaakt door theïne.

 

88. Tafelwijn

Laagste categorie Europese wijnen. Dit is de wijn die overblijft nadat alle andere titels vergeven zijn, inclusief die van Vin de Pays of Landwijn.

 

89. TCA

Afkorting voor de schimmel Trichloranisole, die het vergaan van vele hemelse wijnen op zijn geweten heeft. Al is het de mooiste wijn met de heerlijkste geur, zodra deze geïnfecteerd is met TCA ruikt en proeft hij naar schimmelige kelders, natte hond en muffe dweilen. Dat zijn de aroma’s die kurk met zich meebrengt. Kurk kan in de wijn komen door de kurk zelf, door de kurk in het vat en door een chemische reactie tijdens het schoonmaken van de vaten waar de wijn in vergist is. 

 

Wijntermen betekenis TCA

90. Terroir

Wijnterm voor de ideale combinatie van wijnstok, grond en klimaat. 

 

91. Tertiaire aroma’s

De aroma’s die ontstaan door het verouderen of rijpen van wijn. Niet alle wijnen zijn in de wieg gelegd voor ouderen, die zullen alleen maar zuur worden. Andere wijnen worden tot op bepaalde hoogte alleen maar beter. Tertiaire aroma’s kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • Petrol
  • Chocola
  • Koffie
  • Gedroogd fruit en rozijn
  • Toast

92. Unoaked

Wijnen die juist niet zijn opgevoed op eikenhouten vaten. Vaak zijn deze wijnen van 1 druif gemaakt. De wijn eert dan de primaire aroma’s van de druif. 

 

93. Vegetaal

Wijnterm voor de groep aroma’s die doet denken aan groente en planten, zoals:

  • Groene paprika
  • Asperge
  • Buxus

94. Vin Doux Naturel

Zoete dessertwijnen waar tijdens de vergisting neutrale alcohol van 96% aan toegevoegd wordt. De vergisting wordt zo gestopt, waardoor de natuurlijke zoetheid behouden blijft. 

 

95. Vinificatie

Het proces waarin druiven in wijn veranderen.

 

96. Vinoloog

Iemand die de HBO opleiding Vinoloog aan de Wijnacademie heeft gevolgd. Hij of zij heeft veel kennis van wijn, wijnlanden en druivenrassen. De naam is afgeleid van het Franse woord voor wijn, ‘vin’. 

 

97. Vintage

Wijn van een bepaald oogstjaar. 

 

98. Viscositeit

De stroperigheid van wijn. Na het walsen van de wijn in je glas kan je aan de snelheid waarin de ‘druppels’ teruglopen in je glas al zien hoe zoet de wijn is. Hoe zoeter de wijn, hoe langzamer deze teruglopen. 

 

99. Volle wijn

Is een indicatie van het gewicht van de wijn in de mond, ook wel body genoemd. Dit zegt dus niets over de intensiteit van de smaak of geur. 

 

100.  Walsen

Wijnterm voor het zacht bewegen van het glas om de wijn te laten bewegen in kleine cirkeltjes. Er komt zo meer zuurstof bij de wijn waardoor de aroma’s beter naar voren komen. Zelf oefenen? Begin met het glas op een vlak oppervlak en beweeg hem over het oppervlak in cirkels. Later kan je hem oppakken en de wijn laten walsen in je glas. Bij walsen ruik je voordat je walst aan de wijn en daarna nog een keer. Er zullen hele andere aroma’s naar voren komen. Wals ze!

Wijntermen betekenis Walsen

101.  Zuren

Te veel zuur is niet goed, maar te weinig zuur is misschien nog wel erger. De belangrijkste zuren in wijn zijn het pittige appelzuur en het zachtere melkzuur. Appelzuur komt van nature in druiven voor en melkzuur wordt verkregen door een tweede vergisting. Zuren zorgen voor balans en houdbaarheid in alle wijnen en frisheid in witte wijnen. Een mooie wijn is een wijn met een evenwichtige balans tussen alcohol, suikers, zuren en tannine. Hoe zuur is wijn? Wijn heeft een pH waarde tussen de 2,8 en 4. Ter vergelijking, kraanwater heeft een pH waarde van 7 en smaakt neutraal. Een citroen heeft een pH waarde tussen de 2 en 3. 

 

 

Na het lezen van al deze wijntermen ben je al een stuk wijzer in de wereld van de wijn. Klik hier om weer naar boven te gaan. Nog niet uitgelezen over wijn? Lees dan verder over de 25 bekendste druivensoorten of dit stuk over hoe rode wijn gemaakt wordt. 

Wijnliefhebber en Sommelier Kim Modder

Geschreven door Kim, oprichter van Wijn Wine Wein. 

 

Kim maakt wijn proeven graag makkelijk, en natuurlijk zo leuk mogelijk. Ze is gepassioneerd over wijnen, lekker eten, wielrennen, lezen en reizen.

LinkedIn logo

Reactie schrijven

Commentaren: 0