Bruisende Bubbels #7: Champagne Chique

7x Champagne wijn facts

Tijd om de kurken te laten knallen! Wereldwijd is dit DE klassieke drank om elk evenement mee te vieren. Maar er zijn nog altijd veel vragen over s' werelds bekendste bubbel: Wat is Champagne, hoe smaakt het en hoe kies je de beste?

 

Geen zorgen: met dit handige overzicht pop jij met een gerust hart je Champagne!


1. Wat is Champagne?

Wat is Champagne

Alle Champagne is mousserende wijn, maar niet alle mousserende wijn is Champagne...  

 

Champagneregels

Niet alle mousserende wijnen mogen de naam Champagne dragen. Er zijn strakke regels aan verbonden, echt elk aspect is vastgelegd:

  • Champagne mag alleen gemaakt worden in de Champagnestreek. De enige regio ter wereld waar alleen mousserende wijnen gemaakt worden.
  • Gemaakt volgens de Méthode Traditionelle.   
  • Van alleen de 7 Champagnedruiven, en die druiven worden met de hand geplukt. 
  • De flessen hebben minimaal 15 maanden in de kelders gerijpt. 
  • Maximale opbrengst van 102 liter voor elke 160 kilo druiven.
  • In de wijngaard moeten wijnstokken kort gesnoeid worden via het Royat, Chablis of Guyot systeem.
  • De Champagnewijnen mogen zelfs alleen in ruimtes gemaakt worden waar ALLEEN Champagne verwerkt wordt. 

#Factcheck: de uitvinder van Champagne

Dom Perignon - de uitvinder van Champagne?

Een bekend verhaal is dat monnik Dom Pérignon Champagne heeft uitgevonden. Dit verhaal is twijfelachtig omdat uit steeds meer documenten blijkt dat een Engelsman de mousserende wijn al had geproduceerd.

 

Het is zelfs zo dat Dom Pérignon in eerste instantie de bubbels in de wijn weg probeerde te werken, omdat de flessen explodeerden door de hogere druk van de tweede gisting.

 

Maar wat deed Dom Pérignon dan wel?

  • Hij begon in 1668 met de productie van wijnen in de Champagnestreek.
  • Hij is de uitvinder van de 2e gisting op fles. Deze ontdekking maakt hem de grondlegger van Champagne zoals wij die nu kennen.
  • Hij maakte als eerste witte wijn van blauwe druiven. 
  • Hij ontwikkelde de Méthode Traditionelle (vóór 1994 bekend als de Méthode Champenoise).
  • Hij bedacht de muselet: door het vastzetten van de kurk met ijzerdraad bleef de druk in de fles. (Daarvoor werden flessen nog afgesloten met hout). 
  • Hij maakte de flessen dikker, en verlaagde de druk - waardoor de flessen niet meer explodeerden. 

In zekere zin is hij dus wel de uitvinder van Champagne, in ieder geval de variant die wij vandaag de dag kennen. 


In 1662 ontdekte Christopher Merrit al hoe je mousserende wijn maakt. Het lukte alleen niemand om de wijn te bottelen: de flessen bleven exploderen. 


2. Hoe smaakt Champagne?

Hoe smaakt Champagne?

De meeste Champagnes zijn subtiel, met een fluweelzacht mondgevoel en aroma's van appel, amandel, citroen, room en toast.

 

Een typische Champagne is een blend van drie druiven: Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Maar er zijn 7 soorten toegestaan. De druiven hebben allemaal een eigen karakter en smaak. 

 

De 7 Champagne druiven:

  • Chardonnay
  • Pinot Noir
  • Pinot Meunier
  • Arbane
  • Petit Meslier
  • Pinot Blanc
  • Pinot Gris

Chardonnay

Appel, marsepein, zure room en citroen. De beste 100% Chardonnay komt van de Côte des Blancs, een heuvel van krijt en kalksteen die 250 meter hoger ligt dan omringende dorpen. 

 

Pinot Noir

Een rijkere en fruitigere stijl. Herken frambozen & kersen. Veel Pinot Noir komt uit Montage de Reims. De hellingen hier vangen zoveel zon, dat rode druiven er goed groeien. 

 

Pinot Meunier

Champagne's met veel Pinot Meunier zijn rijk, met aroma's van paddenstoel, pruim en peer. 

 

Slechts 0.3% - 99 hectare -  van de 33.000 hectare wijngaard zijn met andere druiven dan die 'grote drie' beplant.


Omdat Brut Nature wel erg bruut kan zijn, voegen wijnmakers een mengsel van wijn en suiker toe aan de wijn.


Champagne van droog tot zoet

Champagne van droog naar zoet

Na de tweede vergisting, zijn alle suikers omgezet in alcohol en koolzuurgas. Wat overblijft is een extreem droge mousserende wijn. Deze wijn, de ‘Brut Nature,’ wordt steeds populairder.

 

Toch zullen veel mensen wat moeite hebben met deze bubbel. Een Brut Nature is zo hoog in zuren, dat je het mondgevoel kunt vergelijken met in een citroen bijten.

 

Kies je eigen smaak:

  • Brut Nature
  • Extra Brut
  • Brut
  • Extra Dry
  • Sec 
  • Demi-Sec
  • Doux

Serieus zoet

Tot 1900 waren de meeste Champagnes, met gemiddeld zo’n 150 gram suiker per liter, serieus zoet!

 

Madame Pommery, één van de beroemdste Champagnemakers, hield niet zo van zoet en lanceerde Pommery Nature. Dit bleek een meesterzet: de droge variant viel goed bij de adel en de zoetheid veranderde voorgoed. Nu is zo’n 95% ‘Brut Champagne’.


Waar wordt Champagne van gemaakt? De meeste van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier. Maar wist je dat er 7 druiven zijn toegestaan voor onze premium bubbel? 


3. Hoe wordt Champagne gemaakt?

Hoe wordt Champagne gemaakt?

1. Om Champagne te maken voeg je suiker en gist toe aan een fles basiswijn. Die heeft al een eerste gisting gehad, waarbij de alcohol is ontstaan. 

 

2. De suiker en gist vergisten een tweede keer, waarbij koolzuur ontstaat: bubbels. Die bubbels kunnen niet ontsnappen aan de fles en lossen op in de wijn. 

 

3. Vervolgens moet het dode gistbezinksel verwijderd worden. Een uitvinding van de weduwe Cliquot, van het wijnhuis Veuve Clicquot (Veuve is weduwe in het Frans) gaf de uitkomst: de flessen langzaam draaien en kantelen, zodat de fles op zijn kop eindigt, met het gistbezinksel in de hals. Die wordt vervolgens bevroren en verwijderd. Dit noem je 'remuage'. 

 

4. De fles wordt opgevuld met een beetje liqueur d'expédition: een mengsel van wijn en suiker. Hoe meer suiker, hoe zoeter de uiteindelijke wijn. 

 

5. Daarna wordt de wijn afgesloten met een kroonkurk en muselet om de kurk op zijn plek te houden. 

 


Wijnweetje: Veuve Clicquot was één van de eerste succesvolle internationale zakenvrouwen.


4. Champagne stijlen

Champagne soorten

Er zijn verschillende soorten Champagne. Herken ze aan de volgende termen op het etiket: 

 

Blanc de Blancs

Wit van wit. Meestal van 100% Chardonnay. Blanc de Blancs hebben gistaroma's zoals boter en toast, en fruitsmaken van citroen en appel. 

 

Blanc de Noirs

Wit van zwart. Een Champagne van 100% rode druiven, zoals Pinot Noir en Pinot Meunier. Blanc de Noirs hebben aardbeien- en frambozensmaken.

 

Rosé 

  • Rosé Champagne wordt gemaakt door Chardonnay te mengen met zo'n 10% rode wijn. 
  • De duurdere Saignee stijl krijgt een korte schilweking met Pinot Noir of Pinot Meunier.
  • Brut rosé heeft lichte fruitaroma's van aardbei en framboos. Deze Champagnes hebben lage tannines en een hoge zuurgraad.

Vintage

Vintage Champagnes zijn blends uit 1 jaargang. Wijnmakers maken die alleen in exceptioneel goede jaren. Opvallend: toch worden er eigenlijk ieder jaar wel Vintage Champagnes gemaakt. 

 

Geen extra stijl op het etiket? Dan is het een blend van de 3 grote druiven, gebruikt voor een witte Champagne. Die blend mag bestaan uit verschillende jaargangen.


Wijnweetje: Welke Champagne drinkt James Bond? In het begin was de held nog fan van Dom Perignon en Taittinger, maar sinds Live and let Die in 1973 drinkt hij alleen nog Bollinger. 


5. Top 5 duurste Champagne

Top 5 duurste Champgne

1. 2013 Taste of Diamonds – €1,5 miljoen

Met een 19 karaats diamant in het midden van een witgouden etiket. 

2. Heidsieck Diamant Bleu 1907 – €206.250,- 

170 jaar oude Champagne uit een scheepswrak

3. Armand de Brignac Brut Gold Midas - €49.995,- 

Met 30 liter (bijna 40 normale flessen) de grootste fles Champagne ter wereld.

4. Moet & Chandon Dom Perignon Rose Gold 1996 - €39.069,- 

6 liter Champagne in een fles van witgoud.

5. Krug 1928 – €18.500

Een echte wijnlegende.

 


Hoe lang kun je Champagne bewaren? Bubbels zijn niet gemaakt om lang te bewaren, zelfs Champagne niet. De beste blijven tot max 15 jaar goed, de meeste zijn zo'n 5 tot 7 jaar houdbaar.


6. De grootste Champagne fles

Champagneflessen van klein naar groot

Hoe heet een grote fles Champagne? Nou, dat zijn er nogal wat. En het stopt niet bij een Magnum: 

  • Piccolo - 1 glas, 187.5 ml
  • Demi - 2 glazen, 375 ml
  • Fles - de standaard van 750 ml heeft geen naam
  • Magnum - 2 flessen, 1.5 liter
  • Jeroboam - 4 flessen, 3 liter
  • Rehoboam - 6 flessen, 4.5 liter
  • Methuselah - 8 flessen, 6 liter
  • Salmanazar - 12 flessen, 9 liter
  • Balthazar - 16 flessen, 12 liter
  • Nebuchadnezzar 20 flessen, 15 liter
  • Solomon - 24 flessen, 18 liter
  • Sovereign - 34 flessen, 25 liter
  • Primat - 36 flessen, 27 liter
  • Melchizedek of Midas - 40 flessen, 30 liter

 


Party Planning: Hoeveel glazen Champagne uit een fles? Een flûte is ongeveer 125 ml, als je heel precies schenkt haal je dus 6 glazen uit een standaard 750 ml fles. *Ps: En alles wat je eruit knalt bij het openen, past niet meer in je glas... 


7. Wat is de beste Champagne?

De beste Champagne ter wereld 2021

Top 10 Beste Champagne ter wereld

1. Taittinger Comtes de Champagne 2008 - € 160,42

2. Laurent Perrier Grand Siècle No. 24 - € 152,50

3. Dom Perignon 2010 - € 197

4. Maison Mumm cuvée Lalou 2006 - € 89,10

5. Dom Ruinart Blanc de Blancs 2007 - € 189,95

6. Moët & Chandon MCIII - € 399

7. Louis Roederer Cristal 2012 - € 249,95

8. Piper-Heidsieck Rare Brut Rosé Millesimé 2008 - € 179,95

9. Laurent-Perrier Blanc de Blancs Brut Nature - € 83,90

10. Palmer & Co. Vintage 2012 € 75,60

 

Deze Top 10 komt uit FINE Champagne magazine. Zij publiceren ieder jaar de 'Top 100 Beste Champagnes'.

 

Deze worden meerdere malen blind geproefd door een professionele jury. De punten worden dan bij elkaar opgeteld en bij grote afwijkingen wordt nogmaals geproefd. Net zolang totdat de top 100 bekend is!

Meer mousserende wijn kennis

Fancy Franciacorta
Mousserende wijn Guide
Vrolijke Vonkelwijn

Kim Modder, wijnspecialist en oprichter Wijn Wine Wein

 En, heb ik je nog iets nieuws over Champagne kunnen leren? Ik ben benieuwd :) 

 

Mocht je een lekker en betaalbaar alternatief zoeken voor voor Champagne: Ga dan eens voor een CavaProseccoFranciacortaVonkelwijnCrémant of Sekt...

 

PS. wil je op de hoogte blijven van de nieuwste wijnkennis, infographics, wijnreizen en meer? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief! 2x per maand de lekkerste wijnmail in je inbox:) 

 

Groetjes Kim

 

Ideeën of vragen? Roep maar! Stel ze, ik probeer je te helpen of schrijf er een blog over :)


Reactie schrijven

Commentaren: 0

Achter de schermen bij Wijn Wine Wein

Wijn Wine Wein is speciaal voor wijnliefhebbers die meer willen leren over wijn. Op een makkelijke, en vooral hele leuke manier ga je zelf aan de slag, gewoon thuis. Meer weten over mij of achter het idee van Wijn Wine Wein? Klik dan hier

Heb je een (wijn)vraag? Mail, app of bel me! Mocht ik niet opnemen, bel ik zo snel mogelijk terug 

Tel: 06 57 54 59 82

Geen alcohol onder 18

Verantwoord genieten: <18? Dan is deze website niet voor jou. Wij verkopen geen alcohol aan minderjarigen. Bij bestelling wordt om je leeftijd gevraagd, en bij aflevering vindt er een leeftijdscheck plaats.